Bu Derste Neler Öğreneceksin?
- 2 rekatlık namazın adım adım nasıl kılınacağını öğreneceksin.
- 3 ve 4 rekatlık namazlarda farklılıkları kavrayacaksın.
- Namazda okunan temel duaları bileceksin.
- Namazı bozan halleri tanıyacaksın.
1Namaza Nasıl Başlanır?
Namaz Öncesi Hazırlık
┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
│ NAMAZA HAZIRLIK │
├─────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. Abdestli olmak │
│ 2. Temiz elbise giymek │
│ 3. Temiz bir yerde durmak (seccade vb.) │
│ 4. Kıbleye yönelmek │
│ 5. Niyet etmek │
│ → "Niyet ettim Allah rızası için │
│ [sabah namazının sünnetini / farzını] │
│ kılmaya" │
└─────────────────────────────────────────────────────────┘22 Rekatlık Namazın Kılınışı (Örn: Sabah Namazının Farzı)
Bu şema tüm namazların temelidir. Diğer namazlar bunun üzerine eklenir.
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 1. REKAT │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ ① NİYET → Kalben hangi namazı kılacağını belirle │
│ │
│ ② İFTİTAH TEKBİRİ → Eller kaldırılır │
│ "Allâhu Ekber" → Eller göbek altında bağlanır (erkek) │
│ Eller göğüs üstünde bağlanır (kadın) │
│ │
│ ③ KIYAM (Ayakta Durma) → Sırasıyla okunur: │
│ • Sübhâneke duası │
│ • Eûzü Besmele │
│ • Fâtiha sûresi → Sonunda sessizce "Âmîn" │
│ • Zamm-ı sûre (kısa bir sûre veya 3 âyet) │
│ │
│ ④ RÜKÛ → "Allâhu Ekber" diyerek eğilme │
│ • 3 kez "Sübhâne Rabbiye'l-Azîm" │
│ • Doğrulurken "Semiallâhu li-men hamideh" │
│ • Doğrulunca "Rabbenâ leke'l-hamd" │
│ │
│ ⑤ SECDE → "Allâhu Ekber" diyerek yere kapanma │
│ • 3 kez "Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ" │
│ • "Allâhu Ekber" diyerek oturma (celse) │
│ • "Allâhu Ekber" diyerek 2. secdeye gitme │
│ • 3 kez "Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ" │
│ │
│ → "Allâhu Ekber" diyerek 2. rekata kalkılır │
│ │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 2. REKAT │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ ⑥ KIYAM → Sırasıyla okunur: │
│ • Besmele │
│ • Fâtiha sûresi → "Âmîn" │
│ • Zamm-ı sûre │
│ │
│ ⑦ RÜKÛ → (1. rekattaki gibi) │
│ │
│ ⑧ SECDE → (1. rekattaki gibi, 2 secde) │
│ │
│ ⑨ SON OTURUŞ (Ka'de-i Ahîre) → Oturulur │
│ • et-Tehiyyâtü okunur │
│ • Allahümme Salli okunur │
│ • Allahümme Bârik okunur │
│ • Rabbenâ Âtinâ duası okunur │
│ │
│ ⑩ SELÂM → Başı sağa çevirerek: │
│ "es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâh" │
│ Başı sola çevirerek: │
│ "es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâh" │
│ │
│ ✅ NAMAZ TAMAMLANDI │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘33 Rekatlık Namazın Kılınışı (Akşam Namazının Farzı)
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ │
│ 1. REKAT → 2 rekatlık namazın 1. rekatı gibi │
│ │
│ 2. REKAT → 2 rekatlık namazın 2. rekatı gibi │
│ ↓ │
│ ★ İLK OTURUŞ (Ka'de-i Ûlâ) → Sadece et-Tehiyyâtü okunur │
│ (Salli-Bârik okunmaz!) │
│ ↓ │
│ "Allâhu Ekber" diyerek 3. rekata kalkılır │
│ │
│ 3. REKAT → Sadece Besmele + Fâtiha okunur │
│ (Zamm-ı sûre OKUNMAZ — sadece farzlarda!) │
│ → Rükû ve secde yapılır │
│ ↓ │
│ ★ SON OTURUŞ → et-Tehiyyâtü + Salli + Bârik + Rabbenâ Âtinâ │
│ ↓ │
│ SELÂM │
│ │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘⚠️ 3. ve 4. Rekatlarda Dikkat Edilecek Husus
Farz namazlarda 3. ve 4. rekatlarda sadece Fâtiha okunur, zamm-ı sûre eklenmez. Sünnet namazlarda ise her rekatta Fâtiha + zamm-ı sûre okunur.
44 Rekatlık Namazın Kılınışı (Öğle, İkindi, Yatsı Farzı)
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ │
│ 1. REKAT → Sübhâneke + Eûzü Besmele + Fâtiha + zamm-ı sûre │
│ → Rükû → 2 Secde │
│ │
│ 2. REKAT → Besmele + Fâtiha + zamm-ı sûre │
│ → Rükû → 2 Secde │
│ ↓ │
│ ★ İLK OTURUŞ → Sadece et-Tehiyyâtü │
│ ↓ │
│ 3. REKAT → Besmele + sadece Fâtiha (farz namazda) │
│ → Rükû → 2 Secde │
│ │
│ 4. REKAT → Besmele + sadece Fâtiha (farz namazda) │
│ → Rükû → 2 Secde │
│ ↓ │
│ ★ SON OTURUŞ → et-Tehiyyâtü + Salli + Bârik + Rabbenâ Âtinâ │
│ ↓ │
│ SELÂM → Sağa ve sola │
│ │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘5Namazda Okunan Temel Dualar
1. Sübhâneke
Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdike
ve tebâreke'smüke ve teâlâ ceddüke
ve lâ ilâhe ğayruke.
Anlamı: "Allah'ım! Sen her türlü noksandan münezzehsin.
Seni hamd ile tesbih ederim. Senin adın mübarektir.
Senin şanın yücedir. Senden başka ilâh yoktur."2. et-Tehiyyâtü
et-Tehiyyâtü lillâhi ve's-salevâtü ve't-tayyibât.
es-Selâmu aleyke eyyühe'n-nebiyyü
ve rahmetullâhi ve berekâtüh.
es-Selâmu aleynâ ve alâ ibâdillâhi's-sâlihîn.
Eşhedü en lâ ilâhe illallâh
ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.
Anlamı: "Dil ile, beden ile, mal ile yapılan bütün
ibadetler Allah'a mahsustur. Ey Peygamber! Selâm,
Allah'ın rahmeti ve bereketi senin üzerine olsun.
Selâm bizim ve Allah'ın sâlih kullarının üzerine olsun.
Şahitlik ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur ve
Muhammed O'nun kulu ve resûlüdür."3. Allahümme Salli ve Allahümme Bârik
Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed.
Kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm.
İnneke hamîdün mecîd.
Allahümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed.
Kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm.
İnneke hamîdün mecîd.4. Rabbenâ Âtinâ
Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten
ve fi'l-âhireti haseneten
ve kınâ azâbe'n-nâr.
Anlamı: "Rabbimiz! Bize dünyada iyilik ver,
ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem
azabından koru."6Namazı Bozan Haller
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ NAMAZI BOZAN HALLER │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ 1. Namazda konuşmak (bilerek veya yanılarak) │
│ 2. Namazda bir şey yemek veya içmek │
│ 3. Namazda "amel-i kesîr" yapmak │
│ (dışardan bakan birinin "bu kişi namazda değil" │
│ diyeceği kadar çok hareket etmek) │
│ 4. Kıbleden göğsü tamamen çevirmek │
│ 5. Abdestin bozulması │
│ 6. Namazda kahkaha ile gülmek │
│ (hem namaz hem abdest bozulur!) │
│ 7. Bir kimsenin namazda iken uyuyup abdestinin bozulması │
│ 8. Bayılmak veya aklını kaybetmek │
│ 9. Üzerinde necâset (pislik) olduğunu fark etmek ve │
│ temizleyememek │
│ 10. Kadının namaz içinde hayız (âdet) görmesi │
│ 11. Sabah namazı kılarken güneşin doğması │
│ 12. Namazda Kur'ân'ı, anlamını bozacak şekilde yanlış okumak │
│ │
│ 📌 Tebessüm namazı BOZMAZ. │
│ 📌 Sesli ağlamak (Allah korkusuyla değilse) namazı BOZAR. │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────┘7Sehiv Secdesi Ne Zaman Yapılır?
Namazın bir vâcibi unutularak terk edildiğinde veya geciktirildiğinde sehiv secdesi yapılır.
Nasıl Yapılır?
┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ SEHİV SECDESİ │
├──────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ 1. Son oturuşta et-Tehiyyâtü okunduktan sonra │
│ 2. Sağa selâm verilir │
│ 3. "Allâhu Ekber" diyerek secdeye gidilir │
│ 4. 3 kez "Sübhâne Rabbiye'l-A'lâ" okunur │
│ 5. "Allâhu Ekber" diyerek oturulur │
│ 6. Tekrar secdeye gidilir, 3 kez tesbih okunur │
│ 7. Oturulur → et-Tehiyyâtü + Salli + Bârik + dua okunur │
│ 8. Her iki tarafa selâm verilir │
│ │
│ 📌 Sehiv secdesi yapılmazsa namaz bozulmaz ama │
│ eksik kalır (sevap kaybı). │
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘Sehiv Secdesi Gerektiren Durumlar:
- Fâtiha'yı unutmak
- Zamm-ı sûreyi unutmak
- İlk oturuşu unutmak (3-4 rekatlı namazlarda)
- Son oturuşta et-Tehiyyâtü'yü okumayı unutmak
- Yanlışlıkla 3. rekata bir sûre eklemek (farz namazda)
- Vâcip olan bir davranışı geciktirmek veya öne almak
8Bu Bilgiyi Hayata Nasıl Yansıtırız?
Namazın kılınışını tam bilen bir kişi:
- Namazını bilinçli ve huzurlu kılar: Ne okuduğunu ve ne yaptığını bilerek hareket eder.
- Hata yaptığında panik yapmaz: Sehiv secdesi ile eksikliği telâfî edebileceğini bilir.
- Duaların anlamını bilerek okur: Namazda Allah'a ne söylediğinin farkında olur.
- Başkalarına da öğretebilir: Namazın doğru kılınışını ailesi ve çevresine aktarır.
9Ders Sonu Etkinlikleri
Etkinlik 1: Sıralama
Aşağıdaki namaz adımlarını doğru sıraya koy (1-8):
| Sıra | Adım |
|---|---|
| Rükû yapmak | |
| Sübhâneke okumak | |
| İftitah tekbiri almak | |
| Secdeye gitmek | |
| Zamm-ı sûre okumak | |
| Fâtiha okumak | |
| Niyet etmek | |
| Selâm vermek |
Etkinlik 2: Doğru-Yanlış
| # | İfade | D/Y |
|---|---|---|
| 1 | Farz namazlarda 3. rekatta zamm-ı sûre okunur. | |
| 2 | Tebessüm namazı bozar. | |
| 3 | Kahkaha ile gülmek hem namazı hem abdesti bozar. | |
| 4 | Sehiv secdesi son oturuştan sonra yapılır. | |
| 5 | 3 rekatlık namazda ilk oturuş yapılmaz. | |
| 6 | Namazda konuşmak namazı bozar. |
Etkinlik 3: Karşılaştırma
2, 3 ve 4 rekatlık namazları karşılaştır:
| Özellik | 2 Rekat | 3 Rekat | 4 Rekat |
|---|---|---|---|
| İlk oturuş var mı? | |||
| Kaç rekatta zamm-ı sûre okunur? (Farz) | |||
| Son oturuşta neler okunur? | |||
| Örnek namaz |
Etkinlik 4: Uygulama Ödevi
"Bu hafta her namazdan sonra 1 dakika düşünerek şu soruyu kendinize sorun: 'Bu namazda hangi rükünleri, vâcipleri ve sünnetleri yerine getirdim, hangilerini kaçırdım?' Bir hafta sonunda namazınızdaki değişimi gözlemleyin."
✅ Cevap Anahtarı
Sıralama:
- Niyet etmek
- İftitah tekbiri almak
- Sübhâneke okumak
- Fâtiha okumak
- Zamm-ı sûre okumak
- Rükû yapmak
- Secdeye gitmek
- Selâm vermek
Doğru-Yanlış:
- Y (Farz namazlarda 3. ve 4. rekatta sadece Fâtiha okunur.)
- Y (Tebessüm namazı bozmaz.)
- D
- D (et-Tehiyyâtü okunup sağa selâm verildikten sonra yapılır.)
- Y (3 rekatlık namazda ilk oturuş yapılır ve et-Tehiyyâtü okunur.)
- D
Karşılaştırma:
| Özellik | 2 Rekat | 3 Rekat | 4 Rekat |
|---|---|---|---|
| İlk oturuş var mı? | Hayır (son oturuş = tek oturuş) | Evet | Evet |
| Kaç rekatta zamm-ı sûre? (Farz) | 2 | 2 | 2 |
| Son oturuşta neler okunur? | Tehiyyâtü + Salli + Bârik + Dua | Aynı | Aynı |
| Örnek namaz | Sabah farzı | Akşam farzı | Öğle farzı |
Özet Kutusu
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ DERS 12 — ÖZET │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ ✔ Namaz: Niyet → Tekbir → Kıyâm → Rükû → Secde → Oturuş → Selâm │
│ ✔ 2 rekatlık: Tek oturuş (son oturuş), her rekatta Fâtiha + sûre │
│ ✔ 3 rekatlık: İlk oturuşta sadece Tehiyyâtü, 3. rekatta Fâtiha │
│ ✔ 4 rekatlık: İlk oturuş + 3.-4. rekatta sadece Fâtiha (farz) │
│ ✔ Namazı bozan başlıca haller: Konuşmak, yemek-içmek, kahkaha, │
│ amel-i kesîr, abdestin bozulması │
│ ✔ Sehiv secdesi: Vâcip unutulursa son selâmdan sonra 2 secde │
│ ✔ Tebessüm namazı bozmaz, kahkaha hem namazı hem abdesti bozar │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────────┘← Önceki ders
Sonraki ders →