1Tarihi bilmek neden zor?
Tarih ilk bakışta kolay görünür ama aslında çok zor bir ilimdir:
- 🎬 Geçmişi bir film gibi tekrar izleyemeyiz.
- 🧪 Laboratuvarda tekrar deneyemeyiz.
- 📜 Bildiklerimiz, eski belgelerin ve kitapların anlattıklarıdır.
- 🤔 İnsanların gerçek niyetleri çoğu zaman gizli kalır.
Kitap bunu bir tiyatro ile anlatır:
Bir tiyatro oyununu sadece seyircilerden dinlesen, ne kadarını doğru anlarsın?
2Eski kaynaklar ne kadar güvenilir?
Bir habere inanmak için kaynağının sağlam olması gerekir. Ama çok eski zamanlarla ilgili kaynakların çoğu sağlam değildir.
Kitap şu örneği verir: Tevrat ve İncil, aslında Allah'tan gelmiş kitaplardır. Ama zamanla içleri değiştirilmiştir. Bugünkü hâllerinde, peygamberler hakkında onlara hiç yakışmayan şeyler yazılmıştır.
Allah'tan gelmiş kitaplar bile değiştirilmişse, tamamen insanların yazdığı tarih kitapları ne kadar doğru olabilir?
3En doğru haber, en doğru insandan
Ama burada çok önemli bir soru var: Peygamber Efendimiz (s.a.s.) okuma yazma bilmiyordu. Hiçbir tarih kitabı okumamıştı. Peki geçmişi nereden biliyordu?
| Geçmişi öğrenme yolu | Peygamberimiz için durum |
|---|---|
| Kitap okumak | Okuma yazma bilmiyordu |
| Hocadan öğrenmek | Kimseden ders almadı |
| Kazı yapmak | O zaman böyle bir şey yoktu |
| Allah'ın bildirmesi (vahiy) | Tek açık kapı |
Üstelik Yahudi ve Hıristiyan âlimler, O'na Tevrat ve İncil'den pek çok soru sordular. O, hiç düşünmeden, hazırlık yapmadan hepsine doğru cevaplar verdi.
4Hikâye değil, her zamana ders: Kıssalar
Peygamber Efendimiz (s.a.s.) geçmiş peygamberlerin ve kavimlerin hayatını anlatırken onları eski birer hikâye olarak anlatmadı. Onları her zamana uyan dersler olarak anlattı.
Neden mi? Çünkü insanın yaratılışı değişmez. Kıskançlık, kibir, sabır, affetmek… Bunlar her devirde vardır.
5Doğrulanan haberler: Âd, Semûd ve İrem
Kur'an'da Âd ve Semûd gibi eski kavimlerden ve İrem şehrinden bahsedilir. Bu kavimler, peygamberlerini dinlemedikleri için helâk oldular.
Yakın zamana kadar bazı tarihçiler şöyle diyordu: "Böyle kavimler hiç yaşamadı."
Sonra eski kaynaklar ve buluntular incelendi. Örneğin eski coğrafyacı Batlamyus'un eserinde bu bölgelerde yaşayan kavimlerin izleri görüldü. Böylece Kur'an'ın haber verdiği kavimlerin gerçekten yaşadığı anlaşıldı.
Kitap şunu da hatırlatır: Peygamberimiz'in geçmişle ilgili verdiği haberlerin hiçbiri, 14 asırdır yapılan araştırmalarla yalanlanamamıştır.
Yeni kelimeler
- Kıssa
- Kur'an'da anlatılan, ders veren gerçek olay
- Ümmî
- Okuma yazma bilmeyen
- Vahiy
- Allah'ın peygamberine bildirdiği bilgi
- el-Emin
- Güvenilir; Peygamberimiz'e peygamberlikten önce verilen lakap
- Helâk olmak
- Yok olmak, mahvolmak
- Kibir
- Kendini büyük görmek, burnu havada olmak
Tek bakışta
Kendini dene
- 1
Tarihi bilmek neden zordur? İki sebep yaz.
- 2
Kitap, tarihi bilmenin zorluğunu neye benzetir?
- 3
Peygamberimiz okuma yazma bilmediği hâlde geçmişi nereden biliyordu?
- 4
Kur'an'daki kıssalar neden sadece eski hikâyeler değildir?
- 5
Kur'an'da adı geçen ve varlığı sonradan anlaşılan iki kavmin adını yaz.
Ailecek konuşalım
- Kur'an'daki hangi kıssayı biliyoruz? O kıssa bugün bizim hayatımıza ne söylüyor?
- Bir haberi duyduğumuzda, doğru olup olmadığını anlamak için neye bakmalıyız?