1Önce hayatına bir bakalım
Kitap, konuya Peygamberimizin hayatının sırasına bakarak başlar:
Kitap şöyle der: Sıcak bir iklimde, gençliğin en güçlü olduğu yıllarda tertemiz yaşayan; gençliğini kendisinden 15 yaş büyük, daha önce evlenmiş bir hanımla geçiren biri hakkında "dünya zevkine düşkündü" demek insafla bağdaşmaz.
Üstelik en amansız düşmanları bile O'nun iffeti hakkında tek bir söz söyleyemedi. Bir açık bulsalar, bütün dünyaya duyururlardı.
2Çok evlilik peygamberliğe aykırı mı?
Bu soruyu soranlara kitap şunu hatırlatır: Yahudilerin ve Hristiyanların da peygamber olarak kabul ettiği Hz. Davud (a.s.) ve Hz. Süleyman (a.s.) gibi peygamberler de birden fazla evlilik yapmıştır.
Yani birden fazla evlilik, Peygamberimizle başlamadı. Peygamberliğe de aykırı değildir.
3Bu evliliklerin genel hikmetleri
👩🏫 Kadınlara dini öğretmek
Dinin, aile içinde yaşanan pek çok konusu vardır. Bunları en açık şekilde ancak aile içinden biri anlatabilir. Peygamberimizin eşleri, bu konuları kadınlara öğreten öğretmenler oldular.
🤝 Kabileleri birbirine yaklaştırmak
Eşler farklı kabilelerdendi. Her kabile, Peygamberimizi kendinden biri gibi gördü. Bu akrabalık sayesinde insanlar O'nun evine rahatça gelip dinlerini öğrenebildi.
4Her evliliğin kendi hikâyesi
| Eşi | Hikâyesi | Hikmeti |
|---|---|---|
| Hz. Hatice | İlk eşi; en zor günlerde en büyük destekçisi | Vefa: Peygamberimiz onu ömrü boyunca unutmadı, hep andı |
| Hz. Sevde | İlk Müslümanlardan; Habeşistan'a hicret etti, kocası vefat edince kimsesiz kaldı | Kalbi kırık bir mü'mine sahip çıkmak |
| Hz. Âişe | En yakın dostu Hz. Ebû Bekir'in kızı; çok zeki bir hanım | Peygamberimizin en büyük öğrencilerinden biri oldu; en büyük hadis, tefsir ve fıkıh âlimlerinden sayıldı |
| Hz. Ümmü Seleme | İki kez hicret etti; kocası Ebû Seleme vefat edince yetimleriyle yalnız kaldı. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer'in evlenme tekliflerini kabul etmedi | Yetimlere ve fedakâr bir mü'mine sahip çıkmak; o da büyük bir öğretmen oldu |
| Hz. Ümmü Habîbe | Ebû Süfyan'ın kızı; Habeşistan'da kocası dinini değiştirip vefat etti, gurbette yalnız kaldı. Nikâhı Habeşistan'da kıyıldı | Gurbette kalan bir mü'mini korumak; Ebû Süfyan ailesi ve Emevîler İslâm'a ısındı |
| Hz. Zeyneb bint Cahş | Peygamberimizin akrabası (aşağıda ayrıca anlatılıyor) | Allah'ın emriyle yanlış bir âdetin kaldırılması |
| Hz. Cüveyriye | Savaşta esir düşen bir kabile reisinin kızı | Sahabiler "Peygamberimizin akrabaları esir tutulmaz" diyerek bütün esirleri serbest bıraktı; kabilenin gönlü kazanıldı |
| Hz. Safiyye | Hayber'de ailesini kaybetmiş, öfkeli ve kırgın bir hanım | Peygamberimizin şefkatiyle kalbindeki öfke sevgiye döndü; birçok Yahudi Peygamberimizi yakından tanıma fırsatı buldu |
⚖️ Hz. Zeyneb ve kaldırılan âdet
O dönemde Araplar, evlat edindikleri çocuğu öz evlatları gibi sayardı. Onun eşini de kendi gelinleri kabul ederlerdi.
- Peygamberimiz, azatlı kölesi ve evlatlığı olan Zeyd ile akrabası Zeyneb'i evlendirdi. Böylece insanların soyuna göre değil, eşit olduğunu göstermek istedi.
- Ama bu evlilik yürümedi. Peygamberimiz ayrılmamaları için çok uğraştı. Sonunda ayrıldılar.
- Sonra Allah, Peygamberimizin Zeyneb ile evlenmesini emretti. Böylece "evlatlık, öz evlat gibidir" âdetinin yanlış olduğu herkese gösterildi.
Bu, Peygamberimiz için çok zor bir imtihandı. Hz. Âişe şöyle der: Peygamberimizin bir âyeti gizlemesi mümkün olsaydı, bu konudaki âyetleri gizlerdi.
5Hepsine karşı adalet
Kitap bir noktaya daha dikkat çeker: Bir aileyi idare etmek bile zordur. Peygamberimiz ise farklı yaşlardan, farklı kabilelerden, farklı mizaçlardan eşlerinin hepsine karşı kılı kırk yararcasına adaletli davrandı. Evlerini, ihtiyaçlarını eşit şekilde karşıladı. Aralarında çıkabilecek huzursuzlukları kolayca çözdü.
Bu da O'nun eşsiz ahlâkının ve peygamberliğinin bir başka işaretidir.
6Peygamberimize özel bir hüküm
Müslüman bir erkeğin aynı anda en fazla dört eşi olabilir. Peygamberimizin eşlerinin sayısı bunun üzerindeydi. Kitap bunu, pek çok hikmeti olan ve sadece Peygamberimize özel bir hüküm olarak açıklar. Belli bir zamandan sonra ise O'na da yeni evlilik yapması yasaklandı (Ahzâb sûresi, 52).
Yeni kelimeler
- Hikmet
- Bir işin içindeki gizli fayda ve amaç
- İffet
- Namus, temizlik, harama yaklaşmamak
- Vefa
- Sevdiğini, iyilik göreni unutmamak
- Hicret
- Dini için yurdunu bırakıp göç etmek
- Azatlı
- Kölelikten kurtarılıp özgür bırakılmış kişi
- Mü'minlerin anneleri
- Peygamberimizin eşlerine verilen saygı unvanı
- İnsaf
- Haksızlık etmemek, adil düşünmek
Tek bakışta
Kendini dene
- 1
Peygamberimiz ilk evliliğini kaç yaşında, kiminle yaptı?
- 2
Peygamberimizin eşlerinin kadınlara din öğretmesi neden önemliydi?
- 3
Hz. Cüveyriye ile evlilik sonrasında sahabiler ne yaptı?
- 4
Hz. Zeyneb ile evlilik hangi yanlış âdeti kaldırdı?
- 5
Kendi cümlenle: Bir olayı yorumlamadan önce "hikâyenin tamamını" bilmek neden önemlidir?
Ailecek konuşalım
- Peygamberimiz, Hz. Hatice'yi vefatından yıllar sonra bile sevgiyle anardı. Biz ailemizde vefayı nasıl gösterebiliriz?
- Bir arkadaşımız bu konuda yanlış bir şey söylerse, ona kırmadan nasıl cevap verebiliriz?