1Peygamberimizin izlediği yol
Kitaba göre iyiliği anlatmanın en doğru yolu, Peygamberimizin izlediği yolu iyi tanımaktır. Bunun için de Mekke ve Medine dönemleri çok iyi anlaşılmalıdır.
Mekke döneminde
- 💚 Peygamberimiz bütün gücünü insanların imanını kurtarmaya, kalpleri hazırlamaya harcadı.
- ⏳ Zekât, oruç ve hac henüz farz değildi. Namaz da Mekke döneminin ilerleyen yıllarında farz kılındı.
- 🏠 İlk Müslümanlar, Erkam'ın evinde küçük gruplar hâlinde gizlice toplanıyordu.
- 🤲 Müşriklerin ortasında "Lâ ilâhe illallah" diye seslenen sahabiler dövülürken, Peygamberimiz onlara sabretmelerini söylüyordu.
Medine döneminde
Ekonomi, toplum hayatı, hukuk konuları gündeme geldi ve bir devlet düzeni kurulmaya başlandı.
Kitaba göre bu sıra bütün peygamberler için geçerli bir kanundur ve hiçbir devirde değişmeyecektir: Önce iman, sonra diğerleri.
2Bize düşen anlatmak, sonucu veren Allah
Kitap, Kur'an'dan şu ilkeleri hatırlatır:
- 📢 Bize düşen sadece anlatmaktır (Mâide sûresi, 99).
- 🙅 Hatırlatırız, ama zorlamayız (Gâşiye sûresi, 21–22).
- 💔 En çok sevdiğimizi bile, ne kadar istesek de hidayete erdiremeyiz; hidayeti veren Allah'tır (Kasas sûresi, 56).
Kitap şöyle der: Öyle peygamberler gelip geçmiştir ki ömür boyu anlattıkları hâlde ancak bir-iki kişi iman etmiştir. Ama onlar görevlerini eksiksiz yapmışlardır.
Peki sonuç alamazsak?
Kitaba göre o zaman iki soru sormalıyız:
- "Acaba ihlâsımda bir eksiklik mi var?"
- "Acaba anlatış tarzımda bir hata mı yaptım?"
Ama "Ben anlatır anlatmaz insanlar hemen değişmeli" diye düşünmek, kitaba göre ihlâssızlıktır.
Kitap şöyle bir müjde de verir: İhlâsla, kalpten söylenmiş bir söz, hiç ummadığın bir anda binlerce filiz verebilir.
3Küsmek, darılmak, ümitsizlik yok
Kitaba göre iyiliği anlatan birinin sözlüğünde kırılmak, darılmak ve ümitsizliğe düşmek yoktur.
Kabul görmesek, hatta Peygamberimiz ve sahabiler gibi sıkıntı çeksek bile, kızmadan, gülümseyerek ve şevkle yolumuza devam ederiz.
| Yanlış tepki | Doğru tepki |
|---|---|
| "Bir daha ona hiçbir şey anlatmam!" | "Belki başka bir zaman, başka bir şekilde" |
| "Kimse dinlemiyor, boşuna uğraşıyorum." | "Ben görevimi yaptım, sonucu Allah'a bıraktım." |
| Kırılıp küsmek | Dua etmeye devam etmek |
4Birlikte karar vermek: İstişare
Kitaba göre hata yapmamanın en önemli yollarından biri istişaredir, yani danışmak ve başkalarının fikrine değer vermek.
"Ben bana yeterim" diye düşünmek, hem kendimize hem çevremize zarar verir. Kitap şöyle der: Bizim yıllarca anlatmaya çalıştığımız bir şeyi, bakarsın, bir arkadaşımız tek bir cümleyle anlatıverir.
5Karşılık beklememek
Kitap, iyiliği anlatanların taşıması gereken bir özelliğe daha dikkat çeker: Karşılık beklememek.
- 🏃 Hizmette en önde, ödülde en sonda olmak
- 💰 Para, makam, şöhret peşinde koşmamak
- 🤲 Cömert ve kanaatkâr olmak
- 🎁 Yaptığı iyiliği unutmak
Kitap, Kur'an'da peygamberlerin sık sık söylediği şu sözü hatırlatır: "Ben sizden buna karşılık bir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbine aittir." (Şuarâ sûresi, 109)
Kitap, Hz. Ebû Bekir'i, Hz. Osman'ı ve Hz. Hatice'yi örnek gösterir: Onlar varlıklarını bu yolda cömertçe harcadılar ve yaptıklarını unuttular.
Yeni kelimeler
- Hidayet
- Doğru yolu bulmak, Allah'ın kalbe iman nasip etmesi
- Erkam'ın evi (Dârü'l-Erkam)
- İlk Müslümanların Mekke'de gizlice toplandığı ev
- İhlâs
- Bir işi sadece Allah rızası için yapmak
- İstişare
- Danışmak, birlikte fikir alışverişi yapmak
- Kanaatkâr
- Azla yetinen, gözü doymuş
- Hasbî
- Karşılık beklemeden, sadece Allah için
Tek bakışta
Kendini dene
- 1
Peygamberimiz Mekke döneminde en çok neye önem verdi?
- 2
Kur'an'a göre iyiliği anlatanın görevi nedir? Hidayeti kim verir?
- 3
Sonuç alamayan biri kendine hangi iki soruyu sormalıdır?
- 4
"İstişare" ne demektir? Neden önemlidir?
- 5
Kendi cümlenle: Birine bir iyiliği anlattın ama o kabul etmedi. Nasıl davranırsın?
Ailecek konuşalım
- Ailemizde önemli kararları nasıl veriyoruz? Birlikte istişare etmek için bir "aile meclisi" kurabilir miyiz?
- Karşılık beklemeden yaptığımız bir iyiliği hatırlayalım. Ne hissettik?