Kur'ân-ı Kerim'de adıyla anılan tek kadın Hz. Meryem'dir. Hatta bir sûreye adı verilmiştir. Âlimlerin çoğunluğuna göre o bir peygamber değildir; ama Allah'ın seçtiği, temizlediği ve bütün zamanların kadınlarına örnek kıldığı bir kuldur. Hz. İsa'nın hikâyesini anlamak için önce annesinin hikâyesini bilmek gerekir.
Hz. Meryem, İmran ailesindendir. Annesinin adağıyla Kudüs'teki mabede adandı ve Hz. Zekeriya'nın himayesinde büyüdü.
1Doğmadan Önce Adanan Bir Çocuk
Meryem'in annesi hamileyken bir söz verdi: "Rabbim, karnımdakini sırf sana hizmet etmek üzere adadım. Benden kabul et." (Âl-i İmrân, 35)
Doğum olunca bir kız çocuğu gördü ve biraz şaşırdı, çünkü mabede genellikle erkekler hizmet ederdi. Ama sözünden dönmedi. Ona Meryem adını verdi — "Allah'a ibadet eden" anlamına geldiği söylenir — ve dua etti: "Onu ve soyunu kovulmuş şeytandan sana sığındırırım." (Âl-i İmrân, 36)
Allah'ın cevabı kısa ama muhteşemdi: "Rabbi onu güzel bir kabulle kabul etti ve onu güzel bir şekilde yetiştirdi." (Âl-i İmrân, 37)
Düşünelim: Meryem'in annesi, bir erkek çocuk beklerken kız çocuğu doğurdu. Ama Allah, o kız çocuğunu tarihin en seçkin insanlarından biri yaptı. İnsanların beklentileri ile Allah'ın takdiri her zaman aynı değildir — ve Allah'ın takdiri her zaman daha hayırlıdır.
2Mihrapta Büyüyen Kız
Meryem, mabedin içindeki küçük bir odada (mihrapta) büyüdü. Gece gündüz ibadet ediyordu. Zekeriya onu ziyaret ettiğinde yanında mevsiminde olmayan meyveler bulur, "Bu sana nereden?" diye sorardı. Meryem'in cevabı hep aynıydı: "Bu Allah katındandır."
(Bu sahne, Hz. Zekeriya dersinde anlattığımız gibi, Zekeriya'nın da evlat için duaya yönelmesine vesile olmuştu.)
Melekler Meryem'e şöyle seslendiler:
"Ey Meryem! Allah seni seçti, seni tertemiz yaptı ve seni dünya kadınlarına üstün kıldı. Ey Meryem! Rabbine itaat et, secde et ve rükû edenlerle birlikte rükû et." (Âl-i İmrân, 42-43)
Peygamberimiz de buyurmuştur: "Dünya kadınlarından sana örnek olarak dört kişi yeter: İmran kızı Meryem, Firavun'un eşi Âsiye, Huveylid kızı Hatice ve Muhammed'in kızı Fâtıma." (Tirmizî)
3Beklenmedik Bir Ziyaretçi
Meryem bir gün ailesinden uzaklaşıp doğu tarafında bir yere çekildi, insanlardan ayrı bir köşede ibadet ediyordu. Birden karşısında bir adam belirdi.
Aslında bu Cebrail'di, ama tam bir insan suretinde gelmişti. Meryem, yalnız olduğu bir yerde tanımadığı bir erkek görünce hemen Allah'a sığındı:
"Senden Rahmân'a sığınırım. Eğer Allah'tan korkan biriysen (bana dokunma)." (Meryem, 18)
Bu tepki, Meryem'in iffetini ve kendini korumadaki kararlılığını gösterir. Kur'ân onu "ırzını koruyan" kadın olarak över. (Tahrîm, 12)
Cebrail cevap verdi: "Ben ancak Rabbinin elçisiyim. Sana tertemiz bir oğul bağışlamak için geldim." (Meryem, 19)
4"Bana Nasıl Çocuk Olur?"
Meryem şaşırdı: "Bana bir insan dokunmamışken ve ben iffetsiz de değilken nasıl çocuğum olabilir?" (Meryem, 20)
Cevap, Zekeriya'ya verilen cevaba çok benziyordu: "Öyle! Rabbin buyurdu ki: 'Bu bana kolaydır. Onu insanlara bir mucize ve tarafımızdan bir rahmet yapacağız. Bu, hükme bağlanmış bir iştir.'" (Meryem, 21)
Âdem'i anasız babasız yaratan Allah, İsa'yı da babasız yaratabilirdi. Kur'ân bunu şöyle açıklar: "Allah katında İsa'nın durumu Âdem'in durumu gibidir. Onu topraktan yarattı, sonra ona 'Ol!' dedi, o da oluverdi." (Âl-i İmrân, 59)
5Hurma Ağacının Dibinde
Meryem hamile kaldı ve insanlardan uzak bir yere çekildi. Doğum sancıları onu bir hurma ağacının dibine götürdü. Yalnızdı. Acı çekiyordu. Ve en çok da, insanların ne diyeceğinden korkuyordu.
O an, Kur'ân'ın en insani cümlelerinden birini söyledi:
"Keşke bundan önce ölseydim de unutulup gitseydim!" (Meryem, 23)
Allah'ın seçtiği, meleklerin selamladığı bir kadın bile böyle bir an yaşadı. Bu, zor anlarda böyle hissetmenin imansızlık olmadığını gösterir. Önemli olan, o hissin içinde kaybolmamak.
Ve hemen bir ses geldi:
"Üzülme! Rabbin senin alt tarafında bir dere akıttı. Hurma ağacının gövdesini kendine doğru silkele, üzerine taze hurmalar dökülsün. Ye, iç, gözün aydın olsun." (Meryem, 24-26)
Dikkat edin: Allah, ırmağı akıttı; ama hurmayı silkelemek Meryem'in işiydi. Doğum sancıları içindeki bir kadın, bir hurma ağacını nasıl silkeleyebilir ki? Ama Allah ondan bir gayret istedi. Mucize, gayretle birleşince gelir.
6Konuşmama Orucu
Allah, Meryem'e kavmine karşı nasıl davranacağını da öğretti: "Eğer insanlardan birini görürsen, 'Ben Rahmân'a oruç adadım, bugün hiçbir insanla konuşmayacağım' de." (Meryem, 26)
Meryem bebeğini kucağına alıp kavmine döndü. Beklediği gibi oldu. İnsanlar şaşkınlıkla ve öfkeyle karşıladılar:
"Ey Meryem! Çok çirkin bir şey yaptın. Ey Harun'un kız kardeşi! Baban kötü bir adam değildi, annen de iffetsiz değildi." (Meryem, 27-28)
Meryem tek kelime söylemedi. Sadece kucağındaki bebeği işaret etti.
"Beşikteki bir bebekle nasıl konuşuruz?" dediler.
Ve bebek konuştu:
"Ben Allah'ın kuluyum. O bana kitabı verdi ve beni peygamber yaptı. Nerede olursam olayım beni mübarek kıldı. Yaşadığım sürece namazı ve zekâtı emretti. Beni anneme iyi davranan biri kıldı, zorba ve isyankâr kılmadı. Doğduğum gün, öleceğim gün ve diri olarak kaldırılacağım gün bana selam olsun." (Meryem, 30-33)
Düşünelim: Meryem, kendini savunmak için tek kelime etmedi. Haklıyken bile susmayı ve savunmayı Allah'a bırakmayı seçti. Bazen en güçlü cevap, sessiz bir teslimiyettir.
7Meryem Kıssasının Dersleri
Adanmışlık hayırla döner. Bir annenin samimi adağı, tarihin en seçkin kadınlarından birini yetiştirdi.
İffet bir güçtür. Meryem, yalnız kaldığı anda bile ilk iş olarak Allah'a sığındı ve kendini korudu.
Zor anda hissettiklerimiz bizi küçültmez. "Keşke ölseydim" diyecek kadar zorlanan Meryem, yine de Allah'ın en sevdiği kullardandı.
Gayret, mucizenin kapısıdır. Ağaç silkelenince hurma döküldü.
Savunmayı Allah'a bırakmak. İftiraya uğrayan Meryem sustu; onu Allah savundu.
8Konuşalım
-
Meryem'in annesi erkek çocuk bekliyordu ama kız doğdu, ve o kız tarihin en seçkin insanlarından biri oldu. Hayatında beklediğin gibi olmayan ama sonra hayırlı çıkan bir şey oldu mu?
-
Meryem, "Keşke bundan önce ölseydim" dedi. Zor anlarda böyle duygular hissetmek normal mi? Bu duyguların içinde kaybolmamak için insana ne yardımcı olur?
-
Allah ırmağı akıttı ama hurmayı silkelemeyi Meryem'e bıraktı. Dua etmek ile gayret etmek arasındaki ilişkiyi nasıl görüyorsun?
-
Meryem iftiraya uğradığında kendini savunmadı, sustu. Hangi durumlarda susmak, konuşmaktan daha güçlü olabilir? Hangi durumlarda ise susmamak gerekir?
9Kısaca
- Hz. Meryem, Kur'ân'da adı geçen tek kadındır; annesinin adağıyla mabede adandı.
- Hz. Zekeriya'nın himayesinde mihrapta büyüdü; yanında mevsimsiz meyveler bulunurdu.
- Melekler ona Allah'ın onu seçtiğini, temizlediğini ve dünya kadınlarına üstün kıldığını bildirdiler.
- Cebrail insan suretinde gelince önce Allah'a sığındı; sonra babasız bir oğul müjdesini aldı.
- Doğum sancıları içinde bir hurma ağacının dibinde zorlandı; Allah ona su ve taze hurma verdi.
- Kavmi onu suçlayınca konuşmadı, bebeği işaret etti; beşikteki İsa konuşarak annesini temize çıkardı.
- Kıssanın dersi: İffet, teslimiyet ve gayret bir araya geldiğinde, Allah kulunu en zor anında yalnız bırakmaz.