Peygamberler Tarihi

Hz. Lût — Sodom ve Gomorra

  • Ders
  • ≈ 5 dakika
  • 8 bölüm

Hz. Lût, Hz. İbrahim'in yeğeniydi. Amcasıyla birlikte iman etmiş, onunla birlikte hicret etmişti. "İbrahim'e iman eden ilk kişi" olarak anılır. Ama Allah onu ayrı bir göreve gönderdi: Sodom halkına — tarihin en ahlaksız toplumlarından birine.

Lût'un kıssası, ahlâkî çürümenin bir toplumu nasıl helake sürüklediğinin en çarpıcı örneğidir. Kur'ân-ı Kerim bu kıssayı defalarca anlatır; çünkü içindeki ders, her çağa hitap eder.

1Sodom: Çürümüş Bir Şehir

Hz. Lût'un gönderildiği Sodom (Sedum) ve çevresindeki şehirler, bugünkü Ürdün-Filistin bölgesinde, Lût Gölü (Ölü Deniz) yakınlarındaydı. Bu bölge aslında verimli topraklara sahipti; insanlar refah içinde yaşıyordu.

Ama bu refah, şükür yerine azgınlık getirmişti. Kavim, daha önce hiçbir toplumda görülmemiş bir sapkınlığa düşmüştü: erkekler kadınları bırakıp erkeklere yöneliyordu. Bu sadece bireysel bir günah değildi — toplumun tamamına yayılmış, açıkça yapılan, hatta savunulan bir hayat tarzı haline gelmişti.

Kur'ân, Hz. Lût'un kavmine seslenişini aktarır: "Siz, insanlar arasında erkeklere mi yaklaşıyorsunuz? Allah'ın sizin için yarattığı eşlerinizi bırakıyorsunuz. Hayır, siz haddi aşan bir topluluksunuz!"

Bununla da kalmıyorlardı: yol kesiyorlar, yolcuları soyuyorlar, meclislerinde açıkça kötülük yapıyorlardı. Misafirperverlik diye bir kavram tanımıyorlardı — aksine, şehre gelen yabancıları hedef alıyorlardı.

2Yirmi Dokuz Yıl Süren Davet

Hz. Lût, bu topluma tam yirmi dokuz yıl boyunca tebliğ yaptı. Her gün aynı şeyleri anlattı: "Allah'tan korkun, bu çirkinliklerden vazgeçin, kendinize gelin." Ama kavmi onu dinlemedi. Üstelik alay ettiler: "Eğer doğru söylüyorsan, Allah'ın azabını getir bize!"

Ve bir gün, tehdit ettiler: "Ey Lût! Eğer vazgeçmezsen, seni süreceğiz buradan!"

Hz. Lût tek başına direniyordu. Kavminden ona iman eden neredeyse hiç yoktu. Hatta kendi karısı bile iman etmemişti — kavminin tarafını tutuyordu. Bu, peygamberlerin en yalnızlarından biriydi.

3Meleklerin Gelişi

Allah, Sodom'un helak zamanının geldiğine hükmetti. Cebrail ve yanındaki melekler, önce Hz. İbrahim'e uğradılar. Genç ve yakışıklı delikanlılar suretinde gelmişlerdi. İbrahim'e bir oğul (İshak) müjdelediler — ve ardından asıl görevlerini açıkladılar: Lût'un kavmini helak etmeye gidiyorlardı.

Hz. İbrahim endişelendi. Yeğeni Lût orada yaşıyordu. Meleklerle tartıştı: "Ya orada mü'minler varsa?" Melekler cevap verdi: "Biz orada kimin olduğunu çok iyi biliyoruz. Lût'u ve ailesini kurtaracağız — karısı hariç." İbrahim, şefkatli kalbiyle pazarlık etmeye çalıştı, ama melekler kararlıydı: "Ey İbrahim! Bundan vazgeç. Rabbinin emri gelmiştir. Onlara geri çevrilmeyecek bir azap gelecektir."

4Sodom'un Son Gecesi

Melekler, yakışıklı genç misafirler kılığında Sodom'a vardılar. Hz. Lût onları kapısında karşıladı — ama sevinmek yerine yüzü asıldı. Biliyordu ki bu şehirde yakışıklı yabancıların başına neler gelirdi. "Bu çok zor bir gün" dedi kendi kendine.

Korktuğu başına geldi. Kavim, Lût'un evine misafir geldiğini duyunca koşarak geldiler. Kapıyı kuşattılar. Misafirleri istediler.

Hz. Lût kapıya çıktı. Yalvardı: "Ey kavmim! Allah'tan korkun, beni misafirlerimin yanında rezil etmeyin! İçinizde aklı başında bir tek adam yok mu?" Hatta "kızlarım" dedi — yani kavminin kadınları — onlara helal yolu göstermeye çalıştı.

Kavim dinlemedi: "Senin kızlarında bizim gözümüz yok. Sen de biliyorsun biz ne istediğimizi!" diye saldırdılar.

İşte o anda melekler devreye girdi. Hz. Lût'u içeri çektiler ve kapıyı kapattılar. Cebrail, kanatlarıyla saldırganların gözlerini kör etti. Onlar karanlıkta el yordamıyla kapıyı aramaya başladılar ama bulamadılar.

Melekler, Lût'a gerçeği açıkladılar: "Ey Lût! Biz Rabbinin elçileriyiz. Onlar sana asla dokunamayacaklar. Gecenin bir vaktinde aileni al ve yola çık. Sakın hiçbiriniz arkasına bakmasın. Karın hariç — ona da onlara isabet eden azap isabet edecektir."

5Helak: Göğün ve Yerin Alt Üst Oluşu

Sabah olduğunda Allah'ın emri geldi. Cebrail, kanatlarını şehirlerin altına soktu ve onları göğe doğru kaldırdı — öyle ki gökteki melekler köpeklerin havlamasını ve horozların ötüşünü duydu. Sonra şehirleri baş aşağı çevirip yere çarptı. Altını üstüne getirdi.

Ardından gökten ateşle pişirilmiş, her birinin üzerine sahibinin adı yazılmış taşlar yağdırıldı. Peş peşe, durmaksızın.

Sodom ve çevresindeki dört şehir tamamen yok oldu. O bereketli topraklar, bugün "Ölü Deniz" olarak bilinen çorak, tuzlu bir göle dönüştü. Dünyanın deniz seviyesinden en aşağıda bulunan bu bölge, binlerce yıl sonra bile o felaketin izlerini taşır.

Hz. Lût'un karısı, yasağa rağmen arkasına döndü — o da helaka uğrayanlardan oldu. Bir peygamberin eşi olmak, imanın garantisi değildi.

6Bu Kıssadan Bize Ne?

Bu hikâye, sadece cinsel ahlak meselesi olarak okunmamalı. Sodom'un asıl problemi daha derindi:

Günahı normalleştirmek. Bir toplum, yanlışı yanlış olarak görmeyi bıraktığında çürüme başlar. Sodom halkı sadece günah işlemiyordu — günahı savunuyordu, onu reddedeni dışlıyordu. Hz. Lût'a "temiz kalmak istiyorsan defol git" demeleri bunun en açık göstergesidir.

Refahın şımarıklığa dönüşmesi. Kur'ân, bu kavmin bolluk içinde yaşadığını hatırlatır. Nimetlerin şükrü yerine azgınlık getirmesi, birçok kavmin helak sebebidir.

Yalnız kalmak ama doğrudan şaşmamak. Hz. Lût, yirmi dokuz yıl boyunca neredeyse tek başına direndi. Eşi bile karşısındaydı. Ama doğru bildiğinden vazgeçmedi. Bu, her çağda inanan insanların karşılaşabileceği bir durumdur.

7Konuşalım

  1. Bir toplumun yanlışı "normal" sayması ne kadar tehlikelidir? Günümüzde buna benzer örnekler düşünebilir misiniz — illa cinsel ahlak değil, herhangi bir alanda?

  2. Hz. Lût, yirmi dokuz yıl boyunca sonuç almadan tebliğ etti. Bu kadar uzun süre ümitsiz görünen bir mücadeleye devam etmek nereden güç alır?

  3. Hz. Lût'un karısı, bir peygamberin yanında yaşadığı halde iman etmedi. Bu bize "iman bireysel bir karardır" gerçeği hakkında ne söylüyor? Aile, çevre, ortam — bunlar imanı garanti eder mi?

  4. Sodom'un helakı ile Hz. Hûd ve Hz. Sâlih'in kavimlerinin helakı arasında ne gibi benzerlikler ve farklar var?

8Kısaca

  • Hz. Lût, Hz. İbrahim'in yeğeniydi ve Sodom halkına peygamber olarak gönderildi.
  • Kavmi, tarihte eşi görülmemiş bir ahlâkî sapkınlığa düşmüş, günahı açıkça savunan bir toplumdaydı.
  • Hz. Lût yirmi dokuz yıl boyunca tebliğ etti ama neredeyse hiç kimse iman etmedi; kendi eşi bile karşısındaydı.
  • Melekler misafir kılığında geldi, kavim onlara saldırmaya kalkıştı, Cebrail saldırganları kör etti.
  • Sabah olduğunda şehirler alt üst edildi ve gökten taş yağdırıldı; Sodom ve çevresi tamamen yok oldu.
  • Hz. Lût'un karısı arkasına döndüğü için helake uğradı; peygamber eşi olmak imanın garantisi olmadı.